| Niebezpieczna rtęć |
|
Mądrość ludowa od wieków wiązała ryby ze zdrowiem. Chcąc podkreślić, że ktoś jest okazem zdrowia, mówimy przecież: "zdrowy jak ryba". Ale chociaż mięso ryb jest o wiele zdrowsze niż wieprzowina czy wołowina i zawiera dużo cennych kwasów tłuszczowych omega-3 , to w rzeczywistości sytuacja jest o wiele bardziej skomplikowana... Ryby akumulują zanieczyszczenia środowiska Przez całe stulecia mięso ryb stanowiło podstawę diety ludzi w różnych zakątkach świata. Niestety, obecnie środowisko, w którym żyjemy, jest o wiele bardziej zanieczyszczone niż dawniej. Do wód morskich rzekami spływają gigantyczne ilości toksyn. Wśród nich są takie, które ludzkość zna od wieków, ale obecnie ich stężenie jest wielokrotnie większe niż kiedykolwiek wcześniej (np. metale ciężkie). Są jednak i takie, które po raz pierwszy zostały zsyntetyzowane stosunkowo niedawno, a mimo to zdążyły już trafić do łańcuchów pokarmowych i krążą w obiegu materii (np. polichlorowane bifenyle). Chociaż ryby oddychają przepuszczając wodę przez skrzela, to większość zanieczyszczeń trafia do ich organizmu z pożywieniem. Podstawą diety ryb morskich jest plankton, czyli drobne, ledwie widoczne gołym okiem organizmy unoszące się w toni wodnej. Te mikroskopijne zwierzątka filtrują olbrzymią ilość wody morskiej, by odcedzić z niej dla siebie pokarm. Niestety, wraz z wodą i pożywieniem trafiają do ich organizmów zanieczyszczenia, w tym rtęć. Kiedy ryby planktonożerne trawią zjedzony plankton, toksyny uwalniają się do ich krwioobiegu. Część z nich jest wydalana z moczem, ale część odkłada się w tkankach. Kiedy taką rybę zje drapieżnik, toksyny uwalniają się i również zostają wydalone lub zmagazynowane. Im więcej z większej liczby ogniw składał się łańcuch pokarmowy, tym więcej zanieczyszczeń trafia do ostatniego konsumenta. Rtęć jest toksyczna! Jednym z najgroźniejszych morskich zanieczyszczeń jest rtęć. Większość rtęci w morzach pochodzi z atmosfery, do której trafia z elektrociepłowni i spalarni śmieci. Pierwiastek ten nie jest wydalany z moczem, lecz u ludzi odkłada się w tkance nerwowej, wywołując liczne zaburzenia neurologiczne. Objawami zatrucia rtęcią są: przeczulica skóry, drętwienie warg i języka, porażenie mięśni kończyn, zaburzenia mowy, wzroku i słuchu, a w skrajnych przypadkach nawet śmierć. Przewlekłe przyjmowanie choćby niewielkich dawek nie tylko niweluje korzystne oddziaływanie kwasów omega-3, ale nawet zwiększa ryzyko chorób nowotworowych i incydentów wieńcowych. Maksymalna dawka rtęci, która nie wywołuje objawów chorobowych to 0,005 mg / kg masy ciała tygodniowo (w tym 0,0016 mg organicznych związków rtęci). Tymczasem wyrywkowe kontrole ryb i przetworów rybnych wykazują, że taka ilość może się znajdować w już 100 g mięsa śledzia czy dorsza. Poza rtęcią w rybach można znaleźć również dioksyny i polichlorowane bifenyle. Oznaczenia wykonane w latach 2002-2006 przez Morski Instytut Rybacki dowiodły, że przekroczone stężenia tych związków znaleziono w bałtyckich łososiach, szprotach i śledziach. Zachowaj ostrożność Ocena niekorzystnego wpływu zanieczyszczeń środowiskowych na organizm człowieka wymaga drobiazgowych badań. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ostrzega jednak, że kobiety oczekujące dziecka, planujące zajść w ciążę, matki karmiące oraz dzieci powinny unikać spożywania gatunków ryb drapieżnych, takich jak makrela, mieczyk, rekin, halibut, tuńczyk i szczupak, ponieważ kumulują one najwięcej toksyn. Ze względu na to, że kwasy omega-3 są niezbędne do prawidłowego rozwoju mózgu, kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny spożywać więcej innych produktów obfitujących w te związki. Alternatywą może być również przyjmowanie specjalnych suplementów NNKT dla kobiet w ciąży i matek karmiących (przyjmowanie produktów uniwersalnych jest w takim przypadku niewskazane ze względu na brak badań nad bezpieczeństwem ich stosowania u pacjentek z tej grupy). Natomiast zapotrzebowanie dzieci na NNKT można zaspokoić podając im tran. Kupując preparaty zawierające kwasy omega-3, wybieraj sprawdzonych, godnych zaufania producentów, którzy dbają o jakość i bezpieczeństwo swoich wyrobów. |
