Suplementy diety według przeznaczenia

Suplementy diety to produkty spożywcze zawierające witaminy, składniki mineralne lub inne substancje dające efekt odżywczy bądź inny rezultat fizjologiczny. Sięgają po nie seniorzy, kobiety ciężarne, karmiące, a także osoby aktywne fizycznie. Celem suplementacji jest uzupełnienie diety w odpowiednią ilość składników odżywczych oraz utrzymanie dobrej kondycji organizmu.

Wśród dostępnych na rynku suplementów największą popularnością cieszą się te wspomagające układ odpornościowy, sercowo-naczyniowy, pokarmowy, czy też kostno-stawowy. Mogą mieć one formę tabletek, kapsułek, płynu lub proszku.

Suplementy zalecane są osobom zdrowym, które wymagają uzupełnienia codziennej diety o konkretne składniki odżywcze. Najczęściej znajdziemy w nich witaminy, składniki mineralne oraz substancje biologicznie czynne, np. składniki roślinne w postaci ekstraktów. Co istotne, na każdym opakowaniu suplementów powinna znaleźć się szczegółowa informacja o ich składzie. Ilości witamin i składników mineralnych są podawane jako procent realizacji dziennej referencyjnej wartości spożycia (RWS).

Zastosowanie suplementów diety

Zależnie od rodzaju suplementu, preparaty z tej kategorii mogą oddziaływać między innymi na:

• odporność organizmu – suplementy na odporność zawierają np. witaminę C, witaminę D, selen, cynk, wyciąg z kwiatów bzu;
• wspomaganie płodności – mowa o suplementach zawierających np. cynk, selen lub witaminę B6; 
• serce i układ krążenia – ich główne składniki to magnez, potas, wapń, witamina B6, kwasy omega-3 (EPA i DHA);
• kości i stawy – to przede wszystkim produkty z wapniem, witaminą D, kwasami omega-3 (EPA i DHA) oraz omega-6;
• skórę, włosy i paznokcie – większość dobrych suplementów na skórę, włosy i paznokcie zawiera cynk, jod, niacynę, miedź, biotynę, L-cysteinę i L-metioninę;
• organizm kobiety ciężarnej i karmiącej – poprzez zawartość kwasu foliowego, choliny, jodu, witaminy D, kwasów omega-3, witamin z grupy B, żelaza, a nawet  laktoferyną,
• pracę mięśni i mózgu – najczęściej suplementy te zawierają kwas DHA, magnez i potas oraz niektóre ekstrakty roślinne.

W jakich sytuacjach warto sięgnąć po suplement diety?

Zdecydowanie najważniejszym wyznacznikiem do sięgnięcia po suplement diety jest występowanie niedoborów witamin lub składników mineralnych. Zdrowy styl życia, w tym urozmaicona dieta powinny pokrywać zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze. Jednak wdrażanie zasad zdrowego stylu życia nie zawsze jest możliwe z różnych przyczyn. W przypadku wielu osób problem stanowi intensywny tryb życia, nadmierny stres, pogorszenie samopoczucia, a także inne uwarunkowania środowiskowe. Dlatego mając świadomość mankamentów swojego stylu życia, w tym sposobu odżywiania się, warto wdrożyć suplementację tych składników, których brakuje  w naszej diecie.

Zgodnie z wynikami badań populacyjnych [1], w dietach niektórych osób stwierdzono niedobory witamin, takich jak witamina C, B1, B2 i B6, a także witaminy D oraz składników mineralnych – w szczególności wapnia, magnezu, cynku, miedzi, potasu i żelaza.

Warto zwrócić uwagę na fakt, że ryzyko niedostatecznej podaży składników odżywczych w diecie może dotykać szczególnie osoby mające zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze. Mowa np. o kobietach ciężarnych czy osobach, u których przyswajanie składników odżywczych jest niewłaściwe (co zdarza się np. u ludzi starszych lub po chorobie). Warto także zwrócić uwagę na fakt, że niektóre diety, np. stosowane podczas odchudzania, również mogą nie pokryć zapotrzebowania na witaminy i składniki mineralne

Podsumowując, suplementy diety najczęściej są stosowane w przypadku:

• osób z niedostateczną podażą witamin i składników mineralnych w diecie (warto skonsultować swój jadłospis z dietetykiem, a gdy jest taka potrzeba, suplement dobrać na podstawie konsultacji z lekarzem lub farmaceutą);
• osób w podeszłym wieku;
• osób stosujących diety z ograniczeniami lub eliminacją niektórych składników pokarmowych (np. diety bezglutenowe, wegetarianizm, weganizm);
• osób o zwiększonym zapotrzebowaniu na składniki odżywcze, np. kobiet ciężarnych;
• osób stosujących diety niskoenergetyczne.

 Bezpieczeństwo stosowania suplementów diety

Zgodnie z prawem, suplementy diety nie mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia i życia konsumentów. Preparaty wprowadzane w zgodzie z obowiązującymi regulacjami powinny także faktycznie zawierać takie ilości substancji, jakie deklarują ich producenci; podobnie jest też z czystością chemiczną i mikrobiologiczną wykorzystanych do produkcji surowców. Tylko czy istnieje fizyczna możliwość sprawdzenia tych wszystkich parametrów w suplementach dostępnych na polskim rynku? W odpowiedzi na to pytanie, niektóre firmy, w trosce o swoich konsumentów wykonują nadobowiązkowe badania w zakresie bezpieczeństwa i jakości swoich preparatów, aby mieć pewność, że oferują produkty wysokiej jakości. Dlatego dokonując zakupów, warto zwrócić uwagę, czy firma oferująca suplementy diety sama również sprawuje kontrolę nad swoimi produktami. 

Uwaga: w przypadku występowania chorób i przy zażywaniu leków należy zasięgnąć rady specjalisty: lekarza lub farmaceuty. 

Źródła:

Suplementy diety – czy potrzebujesz?: https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/broszura_suplementy.pdf